Nothing Else Matters – Een bijzondere keuze voor het Landgraafs Mannenkoor Sint-Joseph – misschien toch niet
Sinds enige tijd waagt ons koor zich in het kader van vernieuwing aan een bijzonder werk: Nothing Else Matters van Metallica. Het leek in eerste instantie misschien een verrassende keuze voor d’r Joep, maar het is juist een nummer dat zich uitstekend leent voor een krachtige, meerstemmige kooruitvoering. Bovendien is het een nummer dat voor menig zanger van na 1970 en later een onderdeel uitmaakt van zijn ‘muzikale’ opvoeding, terwijl ook de wat oudere jongeren onder ons zich kunnen herkennen in – en kunnen genieten van – de herkenbaarheid van klassieke melodielijntjes, gekoppeld aan enkele interessante passages hierin. Kortom: het nummer heeft het in zich om iedereen te verbinden. Koppel dit aan de inhoudelijke boodschap van de tekst en dan is het misschien helemaal niet zo’n vreemde keuze maar een nummer dat ons past als een oude jas.
Het ontstaan van het nummer
Nothing Else Matters verscheen in 1991 op het legendarische album Metallica (ook wel “The Black Album” genoemd). Het nummer werd geschreven door frontman James Hetfield. Oorspronkelijk was het bedoeld als een zeer persoonlijk lied, geschreven terwijl hij onderweg was op tournee en zich telefonisch verbonden voelde met iemand die hem dierbaar was.
Aanvankelijk achtte Hetfield het nummer “te persoonlijk” voor de band, maar drummer Lars Ulrich zag de kracht van het lied en moedigde hem aan het toch met Metallica uit te brengen. Het groeide uit tot een van de bekendste en meest geliefde nummers uit het repertoire van de band – en ver daarbuiten. En zo kwam het ook op het pad van de leden van ons koor: niet alleen de melodie en de zanglijnen klinken aantrekkelijk, de boodschap is er ook eentje die perfect bij het Landgraafs mannenkoor Sint-Joseph past. In die zin is het een mooie aanvulling op alles wat ons koor al kan laten horen en heeft het misschien een duidelijke aantrekkingskracht, ook bij wat jonger publiek.
De inhoud en betekenis van de tekst
De tekst van Nothing Else Matters draait om vertrouwen en verbondenheid: trouw zijn aan jezelf en aan elkaar. Misschien heeft die boodschap meer dan alleen betrekking op ons als koor, zeker in deze tijd van grote internationale spanningen en politieke polarisatie. Zinnen als “So close, no matter how far” en “Forever trusting who we are” drukken een diepe emotionele verbondenheid uit, ongeacht afstand of omstandigheden. En het is daarom ook wel goed, dat we ons dát realiseren en dat we die boodschap ook durven uitdragen aan anderen. En ons koor kan dat als geen ander. Of dit de boodschap is, die James Hetfield erin zag, is moeilijk te zeggen: voor hem was het vooral de hechte verbondenheid met een van zijn beste vrienden.
Het nummer is zo veelzijdig dat het kan worden geïnterpreteerd als een liefdeslied, maar ook breder als een ode aan oprechte relaties, vriendschap en authenticiteit. Het gaat over trouw blijven aan je eigen waarden, ondanks kritiek of onbegrip van buitenaf. Het gaat erom dat je voor die waarden durft te staan maar dat je die ook bij je naasten herkent en erkent: niets is belangrijker dan dat. Juist dat universele karakter maakt het lied zo krachtig en zo geschikt om samen te zingen.
Voor een mannenkoor krijgt de tekst bovendien een extra dimensie: het samen uitdragen van vertrouwen en verbondenheid sluit naadloos aan bij de essentie van wie wij willen zijn als LMK Sint-Joseph.
De aard van de compositie
Muzikaal gezien wijkt het nummer sterk af van het ruigere werk waar Metallica bekend om staat. Het begint met een ingetogen arpeggio op gitaar – opvallend genoeg gebaseerd op open snaren – wat een bijna meditatieve sfeer oproept. Bij ons wordt deze intro perfect vertolkt door Léon Dijkstra op piano.
De opbouw is geleidelijk: van een zachte, intieme opening naar een breed en krachtig klanklandschap. Deze spanningsboog maakt het werk uitermate geschikt voor koorarrangement, waarbij in de versie die wij zingen nog wat interessante, prikkelende passages zitten, die je als zanger uitdagen en die het publiek hopelijk op het puntje van zijn stoel weten te krijgen. De melodielijnen zijn lyrisch, de harmonieën rijk en de dynamische contrasten bieden volop mogelijkheden de boodschap in al zijn emoties over te brengen. Dit is dus geen simpele metal-rock, maar een complex virtuoos werk dat onze aandacht verdient.
Overeenkomsten met klassieke muziek
En nu we het daar toch over hebben: hoewel afkomstig uit de rockmuziek, vertoont Nothing Else Mattersduidelijke parallellen met de klassieke traditie:
Zo doet de al genoemde arpeggio-begeleiding denken aan romantische pianocomposities. Verder houdt het nummer vast aan een duidelijke thematische ontwikkeling, waarbij een eenvoudig motief uitgroeit tot een groots muzikaal statement. Er zit een enorme dynamiek in het stuk, van piano naar forte, vergelijkbaar met symfonische structuren, om uiteindelijk weer net zo klein, zacht en intiem te eindigen als het stuk begon. De hogere melodielijnen, die in het origineel deels door gitaarspel worden vertolkt en ondersteund, doen in de verte ietwat denken aan aria-achtige zanglijnen.
Niet voor niets is het werk inmiddels talloze malen uitgevoerd met symfonische orkesten en klassieke ensembles. Het bewijst dat goede muziek genregrenzen overstijgt.
Een brug tussen werelden
Met deze keuze slaat het Landgraafs Mannenkoor Sint-Joseph een brug tussen traditie en vernieuwing. Nothing Else Matters laat zien dat koormuziek springlevend is en openstaat voor eigentijdse invloeden.
Wanneer wij dit nummer samen zingen, gaat het niet alleen om noten en woorden, maar om wat wij met onze vriendschap en zang hopen te bereiken: mensen verbinden, emoties en erkenning delen en samen iets groters creëren dan dat we ieder afzonderlijk zouden kunnen. Want uiteindelijk geldt ook voor ons: Nothing Else Matters.
| So close, no matter how far Couldn’t be much more from the heart Forever trusting who we are And nothing else matters Never opened myself this way Life is ours, we live it our way All these words, I don’t just say And nothing else matters Trust I seek and I find in you Every day for us something new Open mind for a different view And nothing else matters Never cared for what they do Never cared for what they know But I know So close, no matter how far It couldn’t be much more from the heart Forever trusting who we are And nothing else matters Never cared for what they do Never cared for what they know But I know I never opened myself this way Life is ours, we live it our way All these words, I don’t just say And nothing else matters Trust I seek and I find in you Every day for us something new Open mind for a different view And nothing else matters Never cared for what they say Never cared for games they play Never cared for what they do Never cared for what they know And I know, yeah, yeah So close, no matter how far Couldn’t be much more from the heart Forever trusting who we are No, nothing else matters | Zo dichtbij, hoe ver het ook is Het kan niet veel meer uit het hart komen Voor altijd vertrouwen op wie we zijn En niets anders doet ertoe Ik heb me nooit zo opengesteld Het leven is van ons, we leven het op onze eigen manier Al deze woorden zeg ik niet zomaar En niets anders doet ertoe Vertrouwen zoek ik en vind ik in jou Elke dag iets nieuws voor ons Een open geest voor een andere kijk En niets anders doet ertoe Ik heb me nooit druk gemaakt om wat zij doen Ik heb me nooit druk gemaakt om wat zij weten Maar ik weet het Zo dichtbij, hoe ver het ook is Het kan niet veel meer uit het hart komen Voor altijd vertrouwen op wie we zijn En niets anders doet ertoe Ik heb me nooit druk gemaakt om wat zij doen Ik heb me nooit druk gemaakt om wat zij weten Maar ik weet het Ik heb me nooit zo opengesteld Het leven is van ons, we leven het op onze eigen manier Al deze woorden zeg ik niet zomaar En niets anders doet ertoe Vertrouwen zoek ik en vind ik in jou Elke dag iets nieuws voor ons Een open geest voor een andere kijk En niets anders doet ertoe Ik heb me nooit druk gemaakt om wat zij zeggen Nooit Ze gaven om de spelletjes die ze speelden Maar nooit om wat ze deden Nooit om wat ze wisten En ik weet het, ja, ja Zo dichtbij, hoe ver ook Kan niet meer uit het hart komen Voor altijd vertrouwend op wie we zijn Nee, niets anders doet ertoe |
